หน้าแรก PTT  
 
 หน้าแรก > กิจกรรมเพื่อสังคม > สังคมและสิ่งแวดล้อม > ศูนย์สิรินาถราชินีฯ พิมพ์หน้านี้ 
 
 

ในปี 2547 ซึ่งเป็นปีที่สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ทรงเจริญพระชนมายุครบ 72 พรรษา
ปตท. ได้ดำเนินโครงการเทิดพระเกียรติเนื่องในวโรกาสมหามงคลนี้ โดยได้จัดทำโครงการศูนย์
เรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนสิรินาถราชินี ขึ้น ณ พื้นที่แปลงปลูกป่า FPT ที่ 29 และ 29/3 ต.
ปากน้ำปราณ อ.ปราณบุรี จ. ประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งเป็นแปลงฯที่ ปตท.ร่วมกับประชาชนชาวไทย
ประกอบพิธีน้อมเกล้าฯ ถวายผืนป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติ 1 ล้านไร่แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
เมื่อปี พ.ศ. 2546

ศูนย์การศึกษาเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนสิรินาถราชินีนี้ เป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ในระบบนิเวศป่า
ชายเลนสาธารณที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าเยี่ยมชมได้ นอกจากนี้ชุมชนและเยาวชนในพื้นที่
จะได้รับประโยชน์จากการเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ในระบบนิเวศป่าชายเลนสาธารณะที่ประชาชน
ทั่วไปสามารถเข้าเยี่ยมชมได้ นอกจากนี้ ยังเป็นสถานที่อนุบาลสัตว์น้ำ เช่น ปู กุ้ง หอย ซึ่งเป็น
แหล่งอาหารสำหรับการดำรงชีวิตอย่างพึ่งพากันและกันระหว่าง มนุษย์ –สัตว์ –ป่าไม้ อย่างสมดุล

 
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวสอนข้าพเจ้าเสมอว่า ป่าชายเลนให้ช่วยกันระวังรักษา เพราะว่าป่าชายเลนนี่เหมือนสถานอนุบาลของสัตว์น้ำ
เล็กๆ ตอนที่เขายังเล็กๆ เขาไม่สามารถเลี้ยงตัวเองได้ การที่มีป่าชายเลนก็ทำให้เขาเลี้ยงตัวได้และรอดชีวิต เป็นปลาใหญ่ขึ้นมาเป็นกุ้ง
ใหญ่ปูใหญ่ เจริญเติบโตแล้วก็เป็นอาหารของมนุษย์ต่อไป แต่ถ้าไม่มีป่าชายเลนแล้วพันธุ์ปลาพันธุ์กุ้งพันธุ์ปูก็ค่อยๆ สูญไปก็เท่ากับเป็น
สถานอนุบาลนี่เป็นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงสอนข้าพเจ้าไว้ก็เลยตั้งหน้าตั้งตาสนับสนุนป่าชายเลน
 
ศูนย์ศึกษาเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนสิรินาถราชินี ประกอบด้วย
1. พื้นที่อาคารเฉลิมพระเกียรติและส่วนบริการนักท่องเที่ยว (Visitor Service Zone)
2. พื้นที่เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ( Natural Trail Route Zone) ประกอบด้วย ศาลาที่ประทับและเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ
3. พื้นที่ศึกษาเรียนรู้ ( Education Zone )
3.1 พื้นที่ศึกษาวิจัย เป็นบริเวณที่มีลักษณะทางกายภาพและโครงสร้างของระบบนิเวศของพืชและสัตว์ที่ใกล้เคียงกับระบบนิเวศใน
ส่วนอื่นๆของป่าชายเลนแห่งนี้ เพื่อใช้เป็นพื้นที่ตัวแทนสำหรับการศึกษา
3.2 พื้นที่สาธิต/ทดลอง เป็นบริเวณแปลงนากุ้งร้างหรือป่าหย่อมเล็กๆ ซึ่งต้องมีการปรับพื้นที่ให้มีทางน้ำเข้า –ออกเลียนแบบระบบ
ธรรมชาติ รวมทั้งระบบการกั้นและเก็บกักน้ำเพื่อการทดลอง
3.3 ศูนย์สาธิตการเผาถ่านอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ
3.4 เรือนเพาะชำกล้าไม้
4. พื้นที่เชื่อมต่อกับวนอุทยานปราณบุรี (Connect Area Zone) เป็นส่วนเชื่อมต่อทำให้เกิดการท่องเที่ยวบริเวณแม่น้ำปราณบุรี
ระหว่างวนอุทยานปราณบุรี แม่น้ำปราณบุรี และแปลงปลูกป่า FPT 29 และ FPT29/3 ซึ่งประกอบด้วย
4.1 ท่าจอดเรือ เพื่อรับผู้เยี่ยมชมที่มาจากทางน้ำจากวนอุทยานปราณบุรีและแม่น้ำปราณบุรี
4.2 Green Shutter เพื่อขนส่งผู้เยี่ยมชมไป –กลับระหว่างท่าจอดเรือและศูนย์สิรินาถราชินี โดยจะเป็น shutter ที่ใช้พลังงานจาก
NGV หรือไฟฟ้าเท่านั้น
5. พื้นที่ชุมชนใช้ประโยชน์ร่วม ( Communal Zone ) ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของแปลง ปลูกป่า FPT 29 และ FPT29/3 โดยจะ
ปล่อยให้เป็นพื้นที่ป่าชายเลนที่เติบโตตามธรรมชาติและยังคงดำรงไว้ซึ่งวิถีชีวิตของผู้คนที่ได้พึ่งพิงอาศัยป่าเพื่อการยังชีพทั้งทางตรงและ
ทางอ้อม โดยพื้นที่นี้จะไม่อนุญาตให้ผู้ใช้บริการเข้าชม
 
 

เมื่อมีการปลูกป่าชายเลนและป่ามีอายุมากขึ้น มักมีการตั้งคำถามว่าป่าชายเลนที่ปลูกนี้มีความสมบูรณ์ทัดเทียมกับป่าชายเลนธรรมชาติ
หรือไม่ เราต้องพิจารณาจากบทบาทและคุณค่าของป่าชายเลนปลูกในด้านต่างๆ ป่าชายเลนเป็นเสมือน ธนาคารไม้ ที่เพิ่มพื้นที่ป่า
สามารถนำมาใช้เป็นฟืน ทำถ่านหรือการก่อสร้างอีกทั้งเป็น ป่า.....ผู้ให้ลมหายใจที่พิสุทธิ์ โดยช่วยทำหน้าที่เหมือนโรงฟอกอากาศ
ที่สามารถลดคาร์บอนไดออกไซด์ และเพิ่มปริมาณออกซิเจนในอากาศ ช่วยสร้างความสดชื่นและอากาศบริสุทธิ์ของชายฝั่งทะเล ป่าชายเลนมีบทบาทในการสร้างสมดุลของระบบนิเวศชายฝั่งทะเล จัดได้ว่าเป็นขุมทรัพย์ชายฝั่ง ป่าชายเลนเป็นที่อยู่อาศัย เป็นแหล่ง
อนุบาลและผสมพันธุ์ของสัตว์น้ำนานาชนิดเปรียบเสมือนเคหาสน์สีเขียวผลของการปลูกและฟื้นฟูป่าชายเลนก่อให้เกิดความอุดมสมบูรณ์
และความหลากหลายของสัตว์น้ำในป่าชายเลนและบริเวณชายฝั่งเป็นสัญญาณที่บ่งบอก เมื่อป่าฟื้นคืนคง .... เมื่อป่าชายเลนปลูกเป็น
เสมือน อู่ข้าวอู่น้ำ เป็นครัวที่ปรุงอาหารจำนวนมากมหาศาลให้สัตว์นานาชนิด ราษฎรที่อาศัยอยู่ในบริเวณชายฝั่งทะเลและพื้นที่ใกล้เคียง
สามารถเข้ามาใช้ประโยชน์ได้แสดงว่าป่าชายเลนปลูกนั้นมีความอุดมสมบูรณ์ใกล้เคียงป่าธรรมชาติ

ดังนั้น ปตท. จึงได้มอบหมายให้คณะผู้วิจัยนำโดย ศาสตราจารย์ ดร. สนิท อักษรแก้ว ทำการศึกษาวิจัยพื้นที่แปลงปลูกป่า FPT 29
และ FPT29/3 ระยะแรกในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2547 ซึ่งผลของการศึกษาปรากฏในรายงานฉบับสมบูรณ์เรื่องป่าชายเลนปราณบุรี...
การเกื้อกูลสรรพชีวิตชายฝั่ง (link ) และระยะที่ 2ในเดือนมกราคม-มีนาคม พ.ศ. 2548 เพื่อทำการศึกษาเปรียบเทียบความอุดมสมบูรณ์
ของป่าชายเลนปราณบุรีในสองฤดูกาล ผลการศึกษาปรากฏในรายงานฉบับสมบูรณ์เรื่อง พลิกป่าฟื้นสู่ศูนย์สิรินาถราชินี

 
รายงานฉบับสมบูรณ์เรื่องป่าชายเลนปราณบุรี...การเกื้อกูลสรรพชีวิตชายฝั่ง
 
รายงานฉบับสมบูรณ์เรื่อง พลิกป่าฟื้นสู่ศูนย์สิรินาถราชินี